ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ
ΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΤΑΚΛΙΣΗΣ
Κατάκλιση είναι η εντοπισμένη καταστροφή περιοχής δέρματος και υποκειμένων ιστών, που προκαλείται από πίεση, σύρσιμο, τριβή ή και συνδυασμό αυτών.
ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ
Βαθμός 1: Ερυθρότητα χωρίς εντύπωμα σε ανέπαφο δέρμα. Αποχρωματισμός δέματος, θερμότητα, οίδημα και σκλήρυνση μπορεί επίσης να χρησιμοποιούνται ως δείκτες ειδικά, σε άτομα με βαθύ σκούρο δέμα.
Βαθμός 2 :Απώλεια μερικού πάχους δέρματος, στην οποία εμπλέκεται η επιδερμίδα, το δέρμα ή και τα δύο. Το έλκος είναι επιφανειακό και κλινικά εμφανίζεται ως απόσπαση ή φλύκταινα.
Βαθμός 3 :Απώλεια ολικού πάχους δέρματος, ή οποία περιλαμβάνει καταστροφή ή νέκρωση υποδορίου ιστού και μπορεί να επεκτείνεται προς τα κάτω, αλλά όχι στην υποκείμενη περιτονία.
Βαθμός 4 :Εκτεταμένη καταστροφή, νέκρωση ιστών ή καταστροφή μυών, οστών ή υποστηρικτικών δομών με ή όχι ολική απώλεια δέρματος.
ΟΔΗΓΙΕΣ
.Οι οδηγίες βασίζονται στα ακόλουθα ευρήματα:
(Α) Αποτελέσματα από δύο ή περισσότερες τυχαία ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους με κατακλίσεις, παρέχουν υποστήριξη
(Β) Αποτελέσματα από δύο ή περισσότερες ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους με κατακλίσεις παρέχουν υποστήριξη ή όπου ενδείκνυται, αποτελέσματα από δύο ή περισσότερες δοκιμές σε ζώα, ως μοντέλα παρέχουν έμμεση υποστήριξη.
(Γ) Η βαθμολόγηση απαιτεί ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα:
1. αποτελέσματα από μία ελεγχόμενη δοκιμή,
2. αποτελέσματα τουλάχιστον από δύο περιπτώσεις /περιγραφικών μελετών σε ανθρώπους που ανέπτυξαν κατακλίσεις ή
3. γνώμη ειδικών.
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
Εκτίμηση Κατάκλισης
Εκτιμήστε την κατακλίσεις αρχικά για τη θέση, το βαθμό, το μέγεθος, το βάθος τραύματος, εκκρίματα, πόνος και κατάσταση παρακειμένου δέρματος. Ιδιαίτερη φροντίδα πρέπει να δοθεί στην εντόπιση υποκειμένου ή συριγγώδους σχηματισμού. Επανεκτιμείστε την κατάκλιση εάν είναι δυνατόν καθημερινά ή τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα. Εάν η κατάσταση του αρρώστου ή του τραύματος επιδεινώνεται, επανεκτιμείστε στο σχέδιο της φροντίδας αμέσως μετά τη διαπίστωση των σημείων επιδείνωσης.
Λήψη ιστορικού και φυσική εξέταση
Πάρτε πλήρες ιστορικό και φυσική εξέταση και τούτο γιατί η κατάκλιση εκτιμάται στο περιεχόμενο της φυσικής και ψυχοκοινωνικής υγείας του ασθενούς. Το ιστορικό αποβλέπει στην εντόπιση των αναγκών.
ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΙΠΛΟΚΩΝ
Εκτίμηση και διευθέτηση θρεπτικών αναγκών
Εξασφαλίστε επαρκής πρόσληψη τροφής, ώστε να προλάβετε τον υποσιτισμό, στην έκταση που αυτό είναι συμβατό με την επιθυμία του ατόμου και την κατάσταση του.
Εκτίμηση και αξιολόγηση του πόνου
Αξιολογείστε όλους τους ασθενείς για πόνο, ο οποίος σχετίζεται με την κατάκλιση ή τη θεραπεία της και τεκμηριώστε το.
Διευθετείστε τον πόνο εξαλείφοντας ή ελέγχοντας την πηγή του πόνου (π.χ. κάλυψη τραύματος, προσαρμογή υποστηρικτικών μέσων, αλλαγή θέσεως του αρρώστους κ.α.) Χορηγείστε παυσίπονα φάρμακα ή άλλες μεθόδους ανακούφισης του πόνου, ανάλογα με την περίπτωση. Ζητείστε συμβουλή από ειδικό όταν το κρίνετε αναγκαίο.
Εκτίμηση και αντιμετώπιση ψυχοκοινωνικών προβλημάτων
Εκτιμήστε τις πηγές (π.χ. διαθεσιμότητα και δεξιότητες φροντιστών, συνθήκες σπιτιού, μέσα, προτιμήσεις ασθενούς κ.α.) για εκείνους τους ασθενείς που οι κατακλίσεις τους φροντίζονται στο σπίτι.
ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΤΩΝ ΙΣΤΩΝ
Η διευθέτηση της πίεσης των ιστών, μπορεί να πραγματοποιηθεί με μια ποικιλία τρόπων περιλαμβανομένων.
1. Την αλλαγή θέσεως του ασθενούς με τα χέρια.
2. Την αλλαγή θέσεως του ασθενούς με τη χρησιμοποίηση ειδικών μηχανημάτων τα οποία πρέπει να παρέχονται σε 24ωρη βάση, άσχετα αν ο άρρωστος είναι στο κρεβάτι ή στην καρέκλα. ο χρόνος που ο ασθενής κάθεται στο κρεβάτι ή στην καρέκλα πρέπει να περιορίζεται σε δύο ώρες ή και λιγότερο, εκτός εάν η κλινική του κατάσταση δεν το επιτρέπει.
Η συνεχιζόμενη εκτίμηση του ασθενούς και του σχεδίου θεραπείας της κατάκλισης, πρέπει να αναπτύσσονται σε σχέση με το συνολικό στόχο της θεραπείας. Εάν είναι δυνατόν αποφύγετε την τοποθέτηση του ασθενή από την πλευρά της κατάκλισης ή κατευθείαν στα προεξέχοντα οστά, εκτός εάν υπάρχει αντένδειξη από τους γενικούς σκοπούς της θεραπείας, οπότε χρησιμοποιείτε ως εναλλακτική ειδική συσκευή ανακούφισης του σώματος από την πίεση.
ΧΡΗΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ
Προς το παρόν δεν υπάρχει συμφωνία σχετική με τους ορισμούς της πίεσης: ανακούφιση, μείωση, ανακατανομή. Όμως για την απλούστευση, χρησιμοποιηθεί ο όρος συσκευή πρόληψης της κατάκλισης.
Όταν μετακινείτε τους ασθενείς ή όταν διευθετείτε τα διάφορα αντικείμενα, μελετείστε την ευθυγράμμιση της στάσης του σώματος, την κατανομή του βάρους, την ισορροπία, τη σταθερότητα και τη μείωση της πίεσης στην κατάκλιση.
Όλα τα παραπάνω είναι πολύ σημαντικά για τον ασθενή που είναι τοποθετημένος σε καθιστή θέση, άσχετα εάν είναι στο κρεβάτι ή στην πολυθρόνα. Να φροντίζετε ώστε να αλλάζετε τη θέση του ασθενή,εφόσον δεν μπορεί να αλλάξει μόνος του θέση για την ανακατανομή της πίεσης, σε συχνά χρονικά διαστήματα, όταν είναι δυνατόν. Ωφέλεια μπορεί να εξαχθεί από μια μεγάλη ποικιλία συσκευών πρόληψης της κατάκλισης.
Όμως, πληροφορίες σχετικές με το αποτέλεσμα του ασθενούς και δεδομένα που να αναφέρονται στο κόστος - αποτελεσματικότητα, σπανίζουν σε οποιαδήποτε από αυτές τις συσκευές. Σχετικά με τη λειτουργία των συσκευών, είναι ανάγκη να αναπτυχθούν Διεθνή και Ευρωπαϊκά πρότυπα, για παράδειγμα, όμοια με αυτά που υπάρχουν σε μερικές χώρες.
ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ
Καθαρισμός τραύματος ορίζεται ως απομάκρυνση νεκρωμένων ιστών από το τραύμα.
.
Το σκεπτικό για την απομάκρυνση αυτών των ιστών είναι:
απομακρύνεται το μέσον που συντελεί στην ανάπτυξη λοίμωξης . διευκολύνεται η επούλωση . υποβοηθείται η εκτίμηση της κοίτης του τραύματος Η απομάκρυνση των νεκρωμένων ιστών από το τραύμα πραγματοποιείται αν το επιτρέπει η κατάσταση του ασθενούς και εφόσον συμφωνεί με τους στόχους του ασθενούς.
Ασθενείς που βρίσκονται στην τελική φάση της ζωής τους, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ποιότητα ζωής τους και κατόπιν να αποφασίζετε κατά πόσον πρέπει να γίνει καθαρισμός τραύματος και ο τρόπος που πρέπει να γίνει.
Χειρουργική, ενζυματική ή και τεχνικές αυτολυτικού καθαρισμού, μπορεί να χρησιμοποιηθούν εφόσον δεν υπάρχει επείγουσα κλινική ανάγκη για παροχέτευση εκκρίματος ή απομάκρυνση νεκρωμένων ιστών. Εάν υπάρχει επείγουσα ανάγκη για καθαρισμό για παράδειγμα προχωρημένη κυτταρίτιδα, σήψη, ο καθαρισμός πρέπει να γίνει από χειρούργο με ειδικές γνώσεις. Στις μεθόδους καθαρισμού του τραύματος περιλαμβάνονται: χειρουργική, ενζυματική, αυτολιτική, larvae ή κάποιος συνδυασμός.
Η ξηρή εσχάρα δεν πρέπει να καθαρίζεται όταν υπάρχει οίδημα, ερυθρότητα και υγρό που πομπάρει ή διαφεύγει. Η ξηρή εσχάρα μπορεί να απομακρυνθεί με επίδεση, η οποία εξασφαλίζει υγρό περιβάλλον, το οποίο ενθαρρύνει την αυτόλυση όπως τα υδροκολλοϊδή και οι υδροζελέδες. Αυτά τα τραύματα πρέπει να αξιολογούνται καθημερινά να παρακολουθούνται οι κατακλίσεις για επιπλοκές, οι οποίες θα απαιτούσαν καθαρισμό. Ο πόνος που συνοδεύεται από το χειρουργικό καθαρισμό πρέπει να προλαμβάνεται ή να διατίθεται. Οι χειρουργικές μέθοδοι ποικίλουν, από τον καθαρισμό που γίνεται με Ψαλίδι και λαβίδα μαχαιριδίου από νοσηλευτή που διαθέτει επάρκεια γι' αυτήν την παρέμβαση ή καθαρισμός νεκρωμένων ιστών από χειρούργο στην αίθουσα του χειρουργείου.
ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ
Καθαρίστε το τραύμα όταν είναι αναγκαίο με καθαρό νερό, νερό βρύσης ή με φυσιολογικό ορό.
Όταν καθαρίζετε ή πλένετε το τραύμα ασκείται ελάχιστη μηχανική δύναμη και ήπια πίεση. Ο καταιονισμός μπορεί να χρησιμοποιείται όπου υπάρχει ένδειξη. Η έκλυση του τραύματος υπό πίεση (με σύριγγα) χρησιμοποιείται όταν υπάρχουν κρύπτες και σπήλαια. Κατά τον καθαρισμό του τραύματος, τα αντισηπτικά δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως ρουτίνα, αλλά να αξιολογείται κλινικά το τραύμα και να χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο του βακτηριδιακού φορτίου και πάλι για περιορισμένο χρόνο, έως ότου το τραύμα καθαριστεί και η παρακείμενη φλεγμονή ελαττωθεί.
ΕΠΙΘΕΜΑΤΑ
Χρησιμοποιείστε μια επίδεση, η οποία διατηρεί υγρό το περιβάλλον του τραύματος.
Καθορίστε την κατάσταση του τραύματος και καθιερώστε θεραπευτικού αντικειμενικούς σκοπούς, προτού επιλέξτε την επίδεση όπως βαθμός, πυθμένα τραύματος, λοίμωξη, επίπεδο έκκρισης, πόνος, παρακείμενο δέρμα, θέση και προτίμηση ασθενή. Η επίδεση πρέπει να παραμείνει στο σημείο της πληγής όσο χρόνο κρίνεται κλινικά αναγκαίος και σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. Η συχνή αντικατάσταση της επίδεσης μπορεί να τραυματίσει την κοίτη της πληγής και να προκαλέσει τραύμα από άσκηση πίεσης. .Όταν υπάρχει διαρροή εκκριμάτων με διαβροχή του επιθέματος, η προστασία που παρείχε η επίδεση μεταξύ τραύματος και εξωτερικού περιβάλλοντος καταργείται, γι' αυτό απαιτείται αλλαγή του επιθέματος. Εάν η εκδήλωση αυτή παρουσιάζεται συχνά, η επιλογή νέου επιθέματος πρέπει να μελετάται. Η χρησιμοποίηση πρωτοκόλλου σχετικού με τα επιθέματα του τραύματος και βασισμένου σε αξιόπιστα ευρήματα μειώνει τις περιττές αλλαγές του επιθέματος. Η συχνή παρατήρηση του τραύματος δείχνει την επούλωσή του και μπορεί να αλλαχθούν οι αντικειμενικοί σκοποί της θεραπείας , όταν κριθεί αναγκαίο.
ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΩΝ ΑΠΟΙΚΙΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ
Μειώστε τον κίνδυνο της λοιμώξεως και προωθείστε την επούλωση του τραύματος με το πλύσιμο που γίνεται με το χέρι, τον καθαρισμό του τραύματος και την απομάκρυνση των νεκρωμένων ιστών .Εάν υπάρχει συλλογή πύου ή κακοσμία καθαρίστε το τραύμα συχνότερα και αν είναι ανάγκη αφαιρέστε τους νεκρωμένους ιστούς. Επειδή όλες οι κατακλίσεις είναι αποικισμένες, δεν είναι σκόπιμο να παίρνετε καλλιέργειες υπό μορφή ρουτίνας. Καλλιέργειες λαμβάνονται όταν υπάρχουν κλινικά σημεία λοίμωξης. Ζητήστε τη συμβουλή Παθολόγου ή Μικροβιολόγου. Όταν υπάρχουν κλινικά σημεία λοίμωξης, τα οποία δεν απαντούν στη θεραπευτική αγωγή, πρέπει να ακολουθήσει ακτινολογικός έλεγχος προκειμένου να αποκλειστεί η οστεομυελίτις και η επακόλουθη λοίμωξη. Σε ασθενείς που παρουσιάζουν βακτηριαιμία, σήψη, προχωρημένη κυτταρίτιδα ή οστεομυελίτιδα, εφόσον υπάρχει ένδειξη, αρχίστε συστηματική θεραπεία. Κατακλίσεις που παρουσιάζουν μόνον κλινικά σημεία τοπικής λοίμωξης, δεν απαιτείται συστηματική αντιβίωση. Προστατέψτε την κατάκλιση από εξωγενείς πηγές λοίμωξης όπως για παράδειγμα ούρα, κόπρανα κλπ.
Έλεγχος Λοιμώξεων
Ακολουθήστε τις προφυλάξεις που αναφέρονται στην απομόνωση ουσιών ή επιλέξτε κάποιο αντίστοιχο σύστημα που θα είναι κατάλληλο για το ίδρυμα και τον ασθενή που νοσηλεύεται για κατακλίσεις. Χρησιμοποιείται καθαρά γάντια για κάθε ασθενή. .Όταν φροντίζετε πολλαπλά έλκη στον ίδιο ασθενή αρχίζετε από το πιο καθαρό και τελειώνετε στο ρυπαρότερο όπως για παράδειγμα η περιναϊκή χώρα. Αφαιρέστε τα γάντια και πλύνετε τα χέρια σας όταν μετακινήσετε τον επόμενο ασθενή.
Όταν κάνετε καθαρισμό ελκών απαραίτητα χρησιμοποιείτε αποστειρωμένα γάντια.
ΣΥΝΟΔΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ
Τέτοιες θεραπείες είναι η ηλεκτροθεραπεία και η χαμηλή ακτινοβολία laser. Όμως προς το παρόν, δεν υπάρχουν επαρκή ερευνητικά δεδομένα, που να προτείνουν τη γενική χρήση τους.
Μειώστε τον κίνδυνο της λοιμώξεως και προωθείστε την επούλωση του τραύματος με το πλύσιμο που γίνεται με το χέρι, τον καθαρισμό του τραύματος και την απομάκρυνση των νεκρωμένων ιστών .Εάν υπάρχει συλλογή πύου ή κακοσμία καθαρίστε το τραύμα συχνότερα και αν είναι ανάγκη αφαιρέστε τους νεκρωμένους ιστούς. Επειδή όλες οι κατακλίσεις είναι αποικισμένες, δεν είναι σκόπιμο να παίρνετε καλλιέργειες υπό μορφή ρουτίνας. Καλλιέργειες λαμβάνονται όταν υπάρχουν κλινικά σημεία λοίμωξης. Ζητήστε τη συμβουλή Παθολόγου ή Μικροβιολόγου. Όταν υπάρχουν κλινικά σημεία λοίμωξης, τα οποία δεν απαντούν στη θεραπευτική αγωγή, πρέπει να ακολουθήσει ακτινολογικός έλεγχος προκειμένου να αποκλειστεί η οστεομυελίτις και η επακόλουθη λοίμωξη. Σε ασθενείς που παρουσιάζουν βακτηριαιμία, σήψη, προχωρημένη κυτταρίτιδα ή οστεομυελίτιδα, εφόσον υπάρχει ένδειξη, αρχίστε συστηματική θεραπεία. Κατακλίσεις που παρουσιάζουν μόνον κλινικά σημεία τοπικής λοίμωξης, δεν απαιτείται συστηματική αντιβίωση. Προστατέψτε την κατάκλιση από εξωγενείς πηγές λοίμωξης όπως για παράδειγμα ούρα, κόπρανα κλπ.
Έλεγχος Λοιμώξεων
Ακολουθήστε τις προφυλάξεις που αναφέρονται στην απομόνωση ουσιών ή επιλέξτε κάποιο αντίστοιχο σύστημα που θα είναι κατάλληλο για το ίδρυμα και τον ασθενή που νοσηλεύεται για κατακλίσεις. Χρησιμοποιείται καθαρά γάντια για κάθε ασθενή. .Όταν φροντίζετε πολλαπλά έλκη στον ίδιο ασθενή αρχίζετε από το πιο καθαρό και τελειώνετε στο ρυπαρότερο όπως για παράδειγμα η περιναϊκή χώρα. Αφαιρέστε τα γάντια και πλύνετε τα χέρια σας όταν μετακινήσετε τον επόμενο ασθενή.
Όταν κάνετε καθαρισμό ελκών απαραίτητα χρησιμοποιείτε αποστειρωμένα γάντια.
