| Άνθρωπος | |
| ► | Πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος. μτφρ: για όλα τα πράγματα ο άνθρωπος είναι το μέτρο |
| ► | Ζώον δίπουν άπτερον (Ο ορισμός του ανθρώπου κατά τον Πλάτωνα) |
| ► | Άνθρωπος: ο αναθρών ά όπωπε. μτφρ: Άνθρωπος: αυτός που αναλογίζεται και κρίνει όσα έχει δει. |
| ► | Τι εστιν ό μίαν έχον φωνήν τετράπουν και δίπουν και τρίπουν γίνεται; Το αίνιγμα της Σφίγγας (Το έλυσε ο Οιδίποδας. Η απάντηση είναι φυσικά «ο άνθρωπος») |
| ► | Φύσει γαρ άνθρωπος, ό βούλεται, τούτο και οίεται. μτφρ: από τη φύση του ο άνθρωπος, αυτό που θέλει, αυτό νομίζει (Υπότιτλος στην "περί του Γαλατικού πολέμου" εξιστόρησή του) |
| ► | Πολέμιον ανθρώποις αυτοί εαυτοίς. μτφρ: ο εχθρός του ανθρώπου είναι ο ίδιος εαυτός του |
| ► | Πάντες άνθρωποι φύσει ορέγονται του ειδέναι. |
| ► | Άνθρωπον ζητώ. |
| ► | Μέμνησο ότι άνθρωπος εί. Υπενθύμιση προς τον εαυτό του που επέβαλε ο Φίλιππος Β’ |
| ► | Ως χαρίεν εστ’ άνθρωπος αν άνθρωπος ή. |
| ► | Σκιάς όναρ άνθρωπος. μτφρ: ο άνθρωπος είναι τ’ όνειρο μιας σκιάς. |
| ► | Πολλά τα δεινά κουδέν ανθρώπου δεινότερον πέλει. |
| Κόσμος & Σύμπαν | |
| ► | Κάλλιστον κόσμος, ποίημα γαρ θεού. |
| ► | Κόσμον τονδε, τον αυτόν απάντων, ούτε τις θεών ούτε ανθρώπων εποίησεν, αλλ' ην αεί και έστιν και έστε πύρ αείζωον. |
| Καλό & Κακό | |
| ► | Ουδέν κακόν αμιγές καλού. Αρχαιοελληνική παροιμία |
| ► | Ενός κακού μύρια έπονται. (ή "ενός ατόπου δοθέντος μύρια έπονται") |
| ► | Το μεν καλόν ορώ και επιδοκιμάζω, πράττω δε το κακόν. (Η Μήδεια.) |
| Ζωή | |
| ► | Ο κόσμος σκηνή, ο βίος πάροδος. Ήλθες, είδες, απήλθες. |
| ► | Λάθε βιώσας. |
| ► | Πάς ώσπερ άρτι γεγονώς εκ του ζην απέρχεται. μτφρ: Ο καθένας φεύγει απ’ τη ζωή, σαν να ‘ρθε τώρα μόλις. |
| ► | Μη ως μύρια μέλλων έτη ζην. Το χρεών επήρτηται. Έως ζης, έως έξεστιν, αγαθός γενού. |
| ► | Μηδένα προ του τέλους μακάριζε. (από τον Ηρόδοτο) |
| ► | Βίος αληλεσμένος και μάζα μεμαγμένη. Αρχαιοελληνική παροιμιακή φράση |
| ► | Ζώμεν γαρ ού ως θέλομεν, αλλ’ ως δυνάμεθα. |
| Θάνατος | |
| ► | Ανδρών επιφανών πάσα η γη τάφος. (από τον Επιτάφιο του Περικλή) |
| ► | Εκ γαίης γαρ πάντα και εις γην πάντα τελευτά. |
| ► | Ον γαρ οι Θεοί φιλούσιν, αποθνήσκει νέος. |
| ► | Ψυχάριον εί, βαστάζον νεκρόν. |
| ► | Νεκρός ου δάκνει. |
| ► | Τον τεθνηκότα μη κακολογείν. |
| ► | Θνητών όλβιος εις το τέλος ουδείς. μτφρ: κανένας άνθρωπος δεν είναι τυχερός στο τέλος |
| ► | Ουδέν τον θάνατον διαφέρει του ζήν. |
| ► | Θανάτου μόνον ουκ έστιν επανόρθωμα. |
| ► | Έξω του κόσμου το αποθανόν ου πίπτει. μτφρ: ό,τι πεθαίνει δεν πέφτει έξω από τον κόσμο [δεν χάνεται] |
| ► | Ο θάνατος τυγχάνει ων, ως εμοί δοκεί, ουδέν άλλο ή δυοίν πραγμάτοιν διάλυσις, της ψυχής και του σώματος απ' αλλήλου. μτφρ: ο θάνατος δεν είναι τίποτε άλλο, παρά ο διαχωρισμός δύο πραγμάτων, του ενός απ' το άλλο, δηλαδή της ψυχής από το σώμα. |
| ► | Ύπνω και θανάτω διδυμάοσιν. μτφρ: ο ύπνος και ο θάνατος είναι δίδυμα αδέλφια |
| ► | Κοινωνία γαρ ψυχή και σώματι διαλύσεως ουκ έστιν η κρείττον. μτφρ: η ένωση της ψυχής και του σώματος [η γέννηση] δεν είναι με κανένα τρόπο καλύτερη από το χωρισμό τους [το θάνατο] |
| Μεταφυσική | |
| ► | Αστέρες ουράνιοι, Νυκτός φίλα τέκνα μελαίνης… Από τον Ορφικό Ύμνο των Άστρων |
| ► | Εισί γάρ δή οι περί τάς τελετάς ναρθηκοφόροι μέν πολλοί, βάκχοι δε τε παύροι. μτφρ: πολλοί έλαβαν μέρος εις τα [Ελευσίνια]μυστήρια αλλά λίγοι είναι οι εκλεκτοί |
| Θρησκεία & Θεός | |
| ► | Aεί ο θεός γεωμετρεί |
| ► | Ει θεοί εισί κακοί, ουκ εισί θεοί. |
| ► | Περί μεν θεών ουκ έχω ειδέναι, ούθ’ ως εισίν ουθ’ ως ουκ εισίν. μτφρ: σχετικά με τους θεούς, δεν ξέρω ούτε πώς είναι ούτε πώς δεν είναι. |
| ► | Θεός ουδαμή ουδαμώς άδικος. μτφρ: ο Θεός δεν είναι ποτέ καθόλου άδικος |
| ► | Πρεσβύτατον των όντων Θεός, αγέννητον γαρ και μήτε αρχήν έχον, μήτε τελετήν. |
| Χρόνος | |
| ► | Παν εφήμερον, και το μνημονεύον και το μνημονευόμενον. |
| ► | Πάντων των αναγκαίων κακών ιατρός χρόνος εστίν. |
| ► | Χρόνου φείδου. |
| ► | Έσσετ’ ήμαρ. μτφρ: θα ‘ρθει η μέρα που… (Ιλιάς) |
| ► | Οι καιροί ου μενετοί. |
| ► | Μη πίστευε χρόνω. |
| ► | Χρόνου γαρ εις τα πράγματα εάν λάβης, άπαντα λήξει και κατασταλήσεται. Απολλόδωρος |
| ► | Πάντα εκκαλύπτων ο χρόνος εις το φως άγει. μτφρ: ο χρόνος αποκαλύπτει τα πάντα και τα φέρνει στο φως |
| Μέλλον | |
| ► | Θαρσείν χρη, τάχ’ αύριον έσσετ’ άμεινον. |
| ► | Από κύλικος μέχρι χειλέων πολλά πέλει. μτφρ: από το ποτήρι μέχρι τα χείλη πολλά γίνονται Ειπώθηκε από δούλο του αργοναύτη Ανταίου (με την έννοια ότι πολλά απρόοπτα μπορεί να συμβούν μέχρι να πραγματοποιηθεί κάτι) |
| Νεότητα | |
| ► | Άμες γ’ εσόμεθα πολλώ κάρρονες. μτφρ: και εμείς θα γίνουμε πολύ καλύτεροι [από εσάς] Τραγούδι από το χορό των νέων στις γιορτές της αρχαίας Σπάρτης. |
| ► | Νεότης πονείν ουκ εθέλουσα πρoς γήρας κακοπραγεί. |
| Γηρατειά | |
| ► | Τίμα το γήρας, ου γαρ έρχεται μόνον. |
| ► | Αετού γήρας κορύδου νεότης. μτφρ: του αετού τα γηρατειά ισοδυναμούν με του κορυδαλλού τα νιάτα. Αρχαιοελληνική παροιμία |
| ► | Αμές ποκ’ ήμες άλκιμοι νεανίαι. μτφρ: Ήμαστε κι εμείς κάποτε ρωμαλέοι νέοι. Τραγούδι από το χορό των γερόντων στις γιορτές της αρχ. Σπάρτης |
| ► | Γραυς χορεύει. Αρχαιοελληνική παροιμία |
| ► | Το γήρας όρμον είναι των κακών. μτφρ: τα γηρατειά είναι λιμάνι όπου αράζουν όλες οι συμφορές |
| ► | Γέρων εραστής, εσχάτη κακή τύχη. |
| Προφητείες | |
| ► | Ήξεις αφήξεις ου εν πολέμω θνήξεις. Χρησμός του μαντείου των Δελφών. (Μεγαλοφυές! Το νόημα προκύπτει από τη θέση του κόμματος) |
| ► | Μάντις κακών (Ο Αγαμέμνων για τον Κάλχα) |
| ► | Σήματα λυγρά μτφρ: ολέθρια σημάδια |
| ► | Είς οιωνός άριστος, αμύνεσθαι περί πάτρης. (Ιλιάδα Μ, ρήση του Έκτορα) |
| ► | Μάντις δ' άριστος όστις εικάζει καλώς. |
| Καθυστέρηση | |
| ► | Κατόπιν εορτής ήκεις. |
| Βιασύνη | |
| ► | Σπεύδε βραδέως. |
| ► | Δύο τα εναντιώτατα ευβουλία είναι, τάχος τε και οργήν. μτφρ: δυο πράγματα είναι αντίθετα στη λήψη σωστής απόφασης, η βιασύνη και η οργή |
| Τέλος | |
| ► | Μηδένα προ του τέλους μακάριζε. (από τον Ηρόδοτο) |
| Φύση & Περιβάλλον | |
| ► | Άριστον μεν ύδωρ |
| ► | Η φύσις ουδέν ποιεί άλματα. |
| ► | Ροδοδάκτυλος Ηώς. Ηώς=Αυγή, μυθική θεά |
| ► | Τα ψυχρά θέρεται, θερμόν ψύχεται, υγρόν αυαίνεται, καρφαλέον νοτίζεται. μτφρ: τα ψυχρά θερμαίνονται, το θερμό ψύχεται, το υγρό ξεραίνεται, το στεγνό δροσίζεται. |
| ► | Η φύσις μηδέν μήτε ατελές ποιεί μήτε μάτην. |
| Θάλασσα | |
| ► | Παρά θίν’ αλός. μτφρ: παραλιακά (Ιλιάς Α) |
| ► | Θάλασσα και πυρ, και γυνή τρίτον κακόν. |
| ► | Μέγα το της θαλάσσης κράτος. (Είναι και στο θυρεό του Πολεμικού Ναυτικού) |
| ► | Πιστόν γη, άπιστον θάλασσα. Αρχαιοελληνικό ρητό |
| Φωτιά | |
| ► | Των οικιών ημών εμπιμπραμένων, ημείς άδομεν. Αρχαιοελληνική παροιμία |
| ► | Οκόσα φάρμακα ουκ ιήται, σίδηρος ιήται· Όσσα σίδηρος ουκ ιήται, πυρ ιήται· όσσα δε πυρ ουκ ιήται ταύτα χρη νομίζειν ανίητα ιήται=θεραπεύει, σίδηρος(μτφ.)=εγχείρηση, πυρ(μτφ.)=καυτηρίαση |
| ► | Πυρ μαχαίρα μη σκαλεύειν (με την έννοια: μην οξύνεις επιθετικές διαθέσεις) |
| Ζώα | |
| ► | Πολλ’ οίδ’ αλώπηξ, εχίνος δε εν, μέγα. μτφρ: η αλεπού ξέρει πολλά και ο σκαντζόχοιρος ένα και καλό |
| ► | Βρεκεκέξ κουάξ κουάξ (από τους «Βατραχους», εννοείται) πηγή - www.gnomikologikon.gr |
Τετάρτη 13 Απριλίου 2011
Αρχαία Γνωμικά
Εγγραφή σε:
Σχόλια ανάρτησης (Atom)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου